Kübital tünel sendromu, dirseğin iç tarafından geçen ulnar sinirin baskı altında kalmasıyla ortaya çıkan ikinci en sık üst ekstremite sinir sıkışmasıdır (karpal tünelden sonra). Dirseği uzun süre bükük tutan meslek gruplarında, sürekli dirseğini bir yere dayayanlarda ve travma sonrası daha sık görülür. Erken tedavi edilmezse el kaslarında kalıcı erime (atrofi) gelişebileceğinden tanı ve tedavi zamanlaması kritiktir.
Belirtiler
Tipik bulgular:
- Yüzük parmağının ulnar yarısı ve serçe parmakta uyuşma, karıncalanma
- Dirsek bükülü tutulduğunda (örn. uyurken, telefonda konuşurken) artan şikayet
- Dirsek iç tarafında ağrı veya hassasiyet
- İlerleyen vakalarda elde güçsüzlük (özellikle yüzük takma, anahtar tutma)
- Geç dönemde el içi kaslarında erime ve “pençe el” deformitesi
- Bazı vakalarda dirsekte sinirin yer değiştirmesi (subluksasyonu)
Tanı Yöntemleri
Klinik muayenede Tinel testi dirsek iç tarafında pozitiftir. Froment testi ve Wartenberg testi ile el kası güçsüzlüğü değerlendirilir. EMG tanı ve sinir hasar şiddeti için kritiktir. Bazı vakalarda görüntüleme (USG, MR) sinirin kalınlaşmasını ve sıkışma seviyesini gösterir.
Tedavi Yaklaşımı
Cerrahi Olmayan Tedaviler
Hafif-orta vakalarda konservatif tedavi başarılı olabilir: dirsek bükmemekten kaçınma, geceleri dirseğin düz tutulmasını sağlayan dirsek splinti, NSAİİ, ergonomik düzenlemeler (özellikle bilgisayar kullanımı), fizik tedavi ve sinir kayma egzersizleri. Konservatif tedavi 3-6 ayda yetersiz kalırsa veya EMG’de ilerleme varsa cerrahi gereklidir.
Cerrahi Tedavi
Birkaç cerrahi seçenek vardır: basit dekompresyon (sinirin yerinde bırakılıp kübital tünelin açılması), medial epikondilektomi, anterior transpozisyon (sinirin dirseğin ön tarafına alınması — subkutan, subfasial veya submüsküler). Hangi tekniğin seçileceği sinir patolojisi, dirsek anatomisi ve cerrahın deneyimine göre belirlenir. [Tercih ettiğiniz yöntemi belirtin]
Ameliyat Süreci
Bölgesel veya genel anestezi altında yapılır. İşlem 45-90 dakika sürer. Dirsek iç tarafından 5-8 cm’lik kesi yapılarak ulnar sinir bulunur ve gerekli teknik uygulanır.
Hastanede Kalış Süresi
Çoğu vakada aynı gün taburculuk mümkündür. Bazı vakalarda 1 gece gözlem.
İyileşme Süreci
- 1-2. Hafta: Dirsek splintli, parmak hareketleri serbest
- 2-4. Hafta: Dikiş alımı, kademeli dirsek hareketi
- 4-8. Hafta: Aktif fizik tedavi, sinir kayma egzersizleri
- 2-6. Ay: Güç ve hassasiyetin kademeli düzelmesi
- 6-12. Ay: Maksimum iyileşme
İşe Dönüş
Masa başı işe 1-2 hafta, hafif el kullanımına 3-4 hafta, ağır işe 6-8 hafta sonra dönülür.
Olası Komplikasyonlar
Cerrahinin başarı oranı %80-90 civarındadır. Çok geç vakalarda (ileri kas atrofisi) iyileşme sınırlı olabilir. Komplikasyonlar: sinir hasarı (nadir), yara enfeksiyonu, transpozisyon sonrası dirsek hareket kısıtlılığı, semptomların tekrarlaması.
Sık Sorulan Sorular
Erken müdahale neden önemli?
Ulnar sinir uzun süre baskı altında kalırsa el kaslarında geri dönüşsüz atrofi gelişir. Cerrahi atrofi başlamadan yapılırsa fonksiyon büyük ölçüde geri kazanılır.
Hangi pozisyonda uyumalıyım?
Dirsek bükülü uyumak şikayetleri arttırır. Geceleri dirseği düz tutmak için splint kullanımı veya dirsek altına yastık koymak yardımcı olabilir.
Ameliyat sonrası uyuşmam ne zaman geçer?
Geceleri uyandıran tipte şikayetler hızla düzelir. Sürekli uyuşma sinir ne kadar süre baskı altındaysa o oranda yavaş iyileşir; bazen 6-12 aya kadar uzar.