Morton nöroması, ayağın tabanındaki parmaklar arasındaki interdijital sinirin kalınlaşmasıdır. En sık 3. ve 4. parmaklar arasında görülür. Gerçek anlamda bir tümör değil, kronik sıkışma sonucu sinirde oluşan reaktif kalınlaşmadır. Dar burunlu ayakkabılar, yüksek topuk, ayak deformiteleri (örneğin pes planus) risk faktörleridir. 40-60 yaş arası kadınlarda 8-10 kat daha sık görülür.
Belirtiler
Karakteristik şikayetler:
- Ayak ön kısmında, parmak araları arasında yanma, batma tarzı ağrı
- Bazen “ayakkabımın içinde taş var” hissi
- Ağrı bazen parmaklara doğru yayılır
- Ayakkabıyı çıkarma ve ayağı ovalayınca rahatlama
- 3. ve 4. parmaklar arası uyuşma veya his değişikliği
- Yürüme sırasında, özellikle dar veya yüksek topuklu ayakkabıyla artma
Tanı Yöntemleri
Klinik muayene tanı için genellikle yeterlidir. Mulder testi (parmak aralarına sıkıştırarak ‘klik’ sesi alma) Morton nöroması için karakteristiktir. USG nöromanın boyutunu ve yerini gösteren ilk seçenektir. Şüpheli vakalarda MR kullanılır. Direkt grafiler eşlik eden ayak deformitelerini değerlendirmek için çekilir.
Tedavi Yaklaşımı
Cerrahi Olmayan Tedaviler
İlk basamak tedavi her zaman konservatiftir: geniş burunlu, alçak topuklu ayakkabılar, ortopedik tabanlık (metatarsal pad), NSAİİ ağrı kesiciler, fizik tedavi, ve gerekirse USG eşliğinde kortizon enjeksiyonu (vakaların %60-80’inde uzun süreli rahatlama). Bu yaklaşımlar 6 ayda yetersiz kalırsa cerrahi düşünülür.
Cerrahi Tedavi
Cerrahi seçenekler: nöroma eksizyonu (kalınlaşmış sinirin çıkarılması — en sık yapılan), nörolisis (sinirin serbestleştirilmesi), bazı seçili vakalarda radyofrekans ablasyonu veya alkol enjeksiyonu. Eksizyon sonrası ilgili parmak aralarında kalıcı uyuşma kalır; bu beklenen bir durumdur ve genellikle hasta tarafından tolere edilir. [Cerrahi tekniğinizi belirtin]
Ameliyat Süreci
Lokal veya bölgesel anestezi altında yapılır. İşlem 30-45 dakika sürer. Ayak sırtından veya tabandan küçük bir kesi ile nörom çıkarılır.
Hastanede Kalış Süresi
Hastane yatışı gerekmez, aynı gün taburculuk yapılır.
İyileşme Süreci
- 1-2. Hafta: Özel ayakkabı veya sandaletle yürüme, topuğa yük
- 2-3. Hafta: Dikiş alımı, normal ayakkabıya geçiş
- 3-6. Hafta: Aktif yürüme, kademeli aktivite
- 6-12. Hafta: Tam aktivite, koşu/spor
İşe Dönüş
Masa başı işe 3-7 gün, ayakta çalışan işlere 2-3 hafta, ağır işe veya sporcuya 4-6 hafta.
Olası Komplikasyonlar
Cerrahi başarı oranı %80-90’dır. Komplikasyonlar: stump nöroma (kesilen sinir ucunda yeni bir nörom oluşması — %5), enfeksiyon, yara iyileşme problemleri, kalıcı uyuşma (beklenen), seyrek vakalarda tekrarlama.
Sık Sorulan Sorular
Hangi ayakkabıları giymeliyim?
Geniş burunlu, alçak topuklu (2.5 cm altı), iyi yastıklı ayakkabılar. Yüksek topuklu, dar burunlu modeller şikayetleri artırır.
Kortizon iğnesi kalıcı çözüm mü?
Hayır ama vakaların %60-80’inde aylar/yıllarca süren rahatlama sağlar. 2-3 enjeksiyondan fazla yapılmaması önerilir.
Ameliyat sonrası uyuşma kalır mı?
Evet, ilgili parmak aralarında kalıcı bir uyuşma alanı olur. Çoğu hasta bu durumu önemsemez çünkü ağrılarından kurtulurlar.